Veel mensen denken vaak te makkelijk over ons werk als "internet jongens". Snel werk, veel geld verdienen. Al het werk dat met de computer gedaan wordt, is een kwestie van een paar knoppen indrukken en klaar. Dat is zo'n beetje de gemiddelde gedachtegang, maar niets is minder waar.Bij het bouwen van een internetsite komt veel werk om de hoek kijken. Ik kan het weten, want ik doe het nu al zo'n beetje 11 jaar. Een (web)ontwerper (en -bouwer) krijgt tijdens een "productieproces" (wat overigens heel a-romantisch klinkt) met heel veel regeltjes te maken. Welke doelgroep gaat straks gebruik maken van deze website? Hoe surft of denkt deze doelgroep? Hoe houd ik het interessant voor de bezoeker? Welke beeldschermresolutie heeft de bezoeker? Werkt de website op alle browsers zoals Internet Explorer, Firefox en Safari en dat dan ook nog eens onder alle besturingssystemen zoals Windows van Microsoft en MacOS van Apple?
Zomaar een kleine greep uit nog veel meer vragen die bovenkomen wanneer je een website begint te ontwerpen.
Websites Nederland ontwikkelde onlangs de website van iWorkwear.nl, een flinke webshop waar uit een flink assortiment werkkleding gekozen en besteld kan worden. Ook is er een spaarsysteem geïntegreerd zodat bij elke €25,- euro de klant een spaarzegel krijgt die bij een volle kaart omgewisseld kunnen worden tegen korting. Er is zélfs gedacht aan een "Pro-account" waar de werknemers kunnen bestellen aan de hand van een door de werkgever vastgesteld budget. Is het budget op, dan zullen ze moeten wachten tot er nieuw budget beschikbaar wordt.
Al dit soort zaken moeten natuurlijk van tevoren goed uitgedacht worden, want hoe gaat een bezoeker straks bijvoorbeeld het betaalproces doorlopen? In hoeveel stappen kan de bezoeker uiteindelijk zijn bestelling afronden en wat gebeurd er in precies tijdens die stappen?
Een project van dergelijke omvang als die van iWorkwear.nl begint meestal bij onze Interaction Designer Jaap, die nauw samenwerkt met de Design-afdeling (waar ik deel van uitmaak) en de Technische-afdeling (waar de uiteindelijke website werkend gemaakt wordt). Jaap maakt een plan aan de hand van de input die tijdens het gesprek met de klant is verzameld en ontwikkeld in samenspraak met ons als designers een zogenaamd "wireframe". Hierin wordt globaal bepaald hoe de website straks in elkaar steekt en uit welke pagina's of stappen de website bestaat. Dit is niet alleen handig voor de Design-afdeling, maar is ook handig om te communiceren naar de klant, zodat deze al in een vroeg stadium weet waar hij aan toe is. Zelfs de Technische-afdeling kan er z'n voordeel mee doen.
Nadat alles duidelijk is geworden is het de taak van de Design-afdeling dat er nu een mooie stijl wordt neergezet die de rest van de website straks zal "dragen". Als bezoeker bepaal je namelijk binnen 8 seconden of je verder surft op een website of niet, omdat hij je wel of niet aanspreekt qua kleur, indeling of gebruiksvriendelijkheid. Een belangrijke taak dus, want hoewel de technische kant van een internetsite mínstens nét zo belangrijk is, ziet de gemiddelde bezoeker alleen het uiterlijk van de site en dat moet dus direct aanslaan.
Als creatief moet je altijd iets van niets maken en moet je dus veelal bij 0 beginnen. Dat betekent dat een ontwerp voor een site soms heel snel bedacht is, maar dat het soms ook érg lang duurt omdat er hoge eisen aan gesteld worden of dat het gewoon de dag van de ontwerper niet is. Ook is het zo dat een bijzonder ontwerp met allerlei tierelanteintjes vaak niet altijd het beste ontwerp is. Zo is "less is more" uiteindelijk de sleutel geweest in het ontwerp van iWorkwear.nl. Je ziet dat de producten perfect uit de verf komen en dat de rest van de site niet afleidt van het uiteindelijke doel, namelijk de producten verkopen. Doordat de site rustig oogt zal de bezoeker ook een stuk relaxter door de site surfen en als prettig ervaren. Let op, deze regel gaat ook weer niet altijd voor alle webshops op!
Enfin, wanneer de stijl is neergezet en de klant deze na (hopelijk) veel "Ah's" en "Oh's" heeft goedgekeurd, moet de site worden uitgewerkt. Dit betekent dat bijna iedere pagina in zijn geheel ontworpen wordt. Je kunt dit in feite vergelijken met een bouwtekening van een architect, die ook alles van het te bouwen huis moet vastleggen. Een bouwvakker gaat immers niet op eigen houtje een stuk extra aan het huis bouwen, omdat hij niet weet hoe de achterkant van het huis eruit ziet, omdat de architect het op zijn beurt niet getekend heeft.
Het voordeel hiervan is dus, dat wanneer de site uiteindelijk uitgetekend, bedacht en door de klant goedgekeurd is (zoals een architect), allesalles direct naar de Technische-afdeling kan (de bouwvakkers) zodat zij de website pagina voor pagina kunnen gaan bouwen en werkend kunnen maken.
Voordat de hele website echter uitgetekend en deels (het grootste gedeelte heeft Jaap in het voorwerk al gedaan) nog bedacht is, ben je soms wel één of meer weken verder (er liggen immers nog meer projecten!). Een site als iWorkwear.nl kan wel minimaal 20 à 25 verschillende pagina's bevatten, die allemaal stuk voor stuk ontworpen moeten worden. Denk maar eens aan het bestelproces in zo'n website, of hoe het spaarkaarten-proces verloopt.
Als ook deze fase in het proces is afgerond, is de Design-afdeling voor het grootste gedeelte klaar, zij het dat onze afdeling tijdens de bouw nog steeds af en toe iets moet bedenken, aanpassen of de technische jongens moeten bijstaan en voorzien van extra informatie bij sommige onderdelen ("Wat is hier de bedoeling van?" is een veel voorkomende vraag).
De Technische-afdeling heeft vanaf dit moment ook een enorme klus aan het bouwen van de uiteindelijke website. Minstens net zoveel uren als in de voorafgaande fases zullen moeten worden gemaakt om de website geheel vlekkeloos te kunnen laten draaien. Maar in deze fase zie je het meeste resultaat verschijnen. Dat zie je ook bij de bouwvakkers wanneer ze een huis bouwen. Je ziet steeds iets meer van het gebouw verschijnen.
Als de technische jongens helemaal klaar zijn en alles goed is getest, wordt de website opgeleverd en een training gegeven aan de klant, die het straks verder allemaal alleen zal moeten doen. Hij of zij moet dus weten hoe er met het zogenaamde Content Management Systeem dat aan de website is gekoppeld, moet worden omgegaan. Met dit systeem kan de klant (het woord zegt het al) de content van de site beheren. Dit omvat het aanpassen van tekst, foto's, producten, nieuwsberichten, formulieren, het beheren van documenten etc. Er zijn talloze mogelijkheden.
De site gaat na het vullen van de content en het optimaliseren voor de zoekmachines (waar eigenlijk tijdens het gehele productieproces aan gewerkt en rekening mee gehouden wordt) online en zowel de site als de klant zal daarna op eigen benen moeten gaan staan.
Er gaan dus enkele maanden overheen, vanaf het eerste oriënterende gesprek met de klant tot aan het uiteindelijke opleveren en draaien van de website. Dat is dus wel iets anders dan "even snel een site voor mijn bedrijf laten bouwen".
Het leuke aan mijn vak is vaak de enthousiaste reacties van de klant als ze het ontwerp of het resultaat zien. Soms sla je als designer ook wel eens de plank volledig mis, maar uiteraard valt dat in het niet bij de keren dat de klant "bijzonder of aangenaam verrast", "helemaal blij" of "zeer, zeer, zeer tevreden!" is. Zoals bij iWorkwear.nl waar de klant met een brede glimlach tijdens het productieproces het pand betrad en vaak met een nog grotere glimlach het pand weer verliet. Helemaal leuk om te zien is ook, dat de lokale krant het "Eilanden Nieuws" er dan ook nog een leuk redactioneel stuk aan besteed, waarin de prettige samenwerking tussen Websites Nederland en iWorkwear.nl nog eens beschreven wordt.
Ik hoop dat ik op deze manier een klein kijkje achter de schermen heb kunnen geven van hoe het er in mijn vak aan toe gaat en dat het vooroordeel dat ik in de eerste regels van deze blog beschreef, op gebrek aan kennis van het vak berust.
Voor de geïnteresseerden heb ik ook nog even het artikel uit het Eilanden Nieuws als PDF ter beschikking gesteld. Die kan hier gelezen worden.
