Vorige week, zo'n beetje rond dezelfde tijd, parkeerde ik mijn auto aan de voorkant van ons huis en liep naar de voordeur. De voor mij onbekende folder-bezorger kwam ook net aanlopen en ik zei hem dat hij de folders net zo goed even aan kon geven, want ik moest toch naar binnen. De man groette, legde ze in mijn handen en ging een deurtje verder. Nèt voordat ik de deur open deed, zag ik vanuit mijn ooghoeken dat hij naar me keek en opeens sprak hij me toe..."Toen ik onlangs op internet zocht naar foto's van Sommelsdijk, kwam ik volgens mij op jouw site terecht, kan dat?" Vroeg de bezorger me op de man af. Ietwat verbaasd vertelde ik 'm dat dit inderdaad best zou kunnen en een kort maar leuk gesprek volgde. De man was opzoek gegaan naar de geschiedenis van de Sommelsdijkse haven, nadat hij hier al jaren de folders door de bus gooit en dus ook de bouw van onze straat van dichtbij heeft meegemaakt.
Uiteindelijk vertelde hij een boek in zijn bezit te hebben, waarin ook vele foto's van de oorspronkelijke Sommelsdijkse haven zijn terug te vinden. Nog voordat hij weer verder trok naar de volgende voordeur zei hij nog: "Volgende week, als ik weer met de folders kom, dan zal ik er een paar kopietjes voor je tussen steken, als je dat leuk vind tenminste...".
Toen ik vanochtend de brievenbus hoorde klapperen sprong ik op van de bank. Ik was de goede beste man nog niet vergeten en ik was ook nieuwsgierig geraakt na zijn verhalen over het verleden. Het bleek echter loos alarm, want de folders die door de gleuf geschoven waren, bevatten geen kopietjes van oude foto's en ik was een klein beetje teleurgesteld.
Toen ik een tijdje later een lekker potje zat te drummen, knipperde Janine met de lamp op de overloop (de standaard procedure als ik herrie maak op zolder en zij mij iets duidelijk wil maken vanaf beneden) en riep dat het voor mij was.
Ik hoorde haar de voordeur opendoen en herkende de stem. Het was de folder-bezorger!
In zijn handen had hij een aantal kopietjes en na een korte, gezellige babbel vervolgde hij zijn weg, nadat hij mij een stapeltje folders en de bewuste foto's in mijn handen had gedrukt.
Aandachtig nam ik ze aan tafel in de kamer door. Het bleken veelal oude plaatjes te zijn, maar wel goed en vaak vrij scherpe foto's. De foto's werden kracht bijgezet door verhalen van weleer en hier en daar een uitleg van wat er te zien was op de foto.
Zo las ik over de in 1857 gebouwde 'Kogelbrug' die zijn naam te danken had aan de opvallende contragewichten en die in 1898 werd vervangen door een andere, de nu nog steeds bestaande 'Wilhelminabrug', vernoemd naar de in dat jaar gekroonde koningin Wilhelmina.
De brug kon opengezet worden voor het handelsverkeer naar de oude haven en heeft vele tonnen aan gewicht moeten dragen. Na het afsluiten van de Sommelsdijkse haven in 1970 hoefde de brug niet meer geopend te worden voor de scheepvaart en moest de brugwachter naar ander werk op zoek.
Ook zag ik het pakhuis van commissionair Van der Meijde, dat we nu eigenlijk alleen kennen als 'Café de Kok', met daarachter het brandweerhuisje (waar de man tegenaan leunt), dat er nu niet meer staat.
Of wat te denken van de dijk van Dirksland naar Sommelsdijk, die in de tijd van de foto alleen nog maar door paard en wagen werd bereden.
Het verhaal dat er aan diezelfde dijk, vlak bij het binnenrijden van Sommelsdijk en dus vlakbij onze oefenruimte, in de nacht van 27 op 28 mei 1944 een Britse Lancaster bommenwerper neerstortte en waarbij alle acht bemanningsleden om het leven kwamen, intrigeerde me ook enorm en ik las verder dat de bemanningsleden op de begraafplaats vlak bij de 'crash site' zijn begraven.
Maar, wat me bovenal interesseerde, was dat stukje Sommelsdijk waar ik nu woon, of beter gezegd óp woon want ik woon immers op een gedeelte van de oude Sommelsdijkse haven, die gedeeltelijk gedempt is voor onze woonwijk.
De haven was eeuwenlang het hart van de dorpseconomie. De landbouwproducten uit de vruchtbare Sommelsdijkse polders werden van hieruit verscheept.
Een foto uit het einde van de 19e eeuw laat een bedrijvige haven zien, met een boerderij die ik in het verleden wel eens op een schilderij heb gezien, maar waar precies weet ik niet meer. De boerderij genaamd 'De Ouwe Wurft, waar vele goederen verhandeld werden, brandde door het toedoen van de beruchte 'Sommelsdijkse pyromaan' in 1912 volledig af.
Op de voorgrond van deze foto is overigens ook het 'jaagpad' te zien, waarover eens de paarden liepen die de zeilschepen het havenkanaal uit begeleiden.
Dezelfde haven, een paar jaar later en vanaf de andere kant, laat een gezellig en naar mijn mening mooie haven zien. Vooral de trappetjes in de kademuur vind ik erg leuk en hopelijk worden deze in ere hersteld nu men bezig is met het opknappen van diezelfde kademuur.
In de Sommelsdijkse haven werd zoals gezegd druk handel gedreven en zijn dan ook flink wat foto's van oude, hard werkende havenarbeiders die in onze haven hun brood verdienden.
Een grappig detail ontdekte ik toen ik wat beter naar een van de foto's met daarop commissionair L. Kastelein bekeek, die niet alleen mankracht genoeg leek te hebben, maar ook zijn tijd vér vooruit leek te zijn. Is het namelijk geen commerciële domeinnaam die hij op de achtergrond, boven zijn schuurdeuren, scandeert?
Al met al beleefde ik veel plezier met het lezen van de kopietjes van de voor mij nog steeds volstrekt onbekende bezorger. Wie-oh-wie is deze man toch? Ik wil hem graag nogmaals hartelijk bedanken voor dit vertier uit vroeger tijden!
